Χρόνιος Πόνος

Ο χρόνιος πόνος ορίζεται ως πόνος που επιμένει ή υποτροπιάζει για διάστημα άνω των 3 μηνών, πέρα από τον αναμενόμενο χρόνο ίασης. Περιλαμβάνει ετερογενείς παθολογίες: νευροπαθητικό πόνο, ινομυαλγία, χρόνια ημικρανία. Το rTMS — και ειδικά η στόχευση του πρωτογενούς κινητικού φλοιού (M1) — αναγνωρίζεται ως έγκυρη θεραπευτική επιλογή για ανθεκτικά σύνδρομα χρόνιου πόνου. Μάθετε αναλυτικά πώς λειτουργεί το rTMS.

Γιατί έχει σημασία

Ο χρόνιος πόνος αποτελεί παγκοσμίως μία από τις συχνότερες αιτίες αναπηρίας και κοινωνικής αποκλεισμού. Η φαρμακοθεραπεία (οπιοειδή, αντιεπιληπτικά, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά) έχει σημαντικούς περιορισμούς: εθισμό, ανοχή, παρενέργειες. Ο νευροπαθητικός πόνος ειδικότερα — λόγω κεντρικής ευαισθητοποίησης — ανταποκρίνεται συχνά ελάχιστα στα συμβατικά αναλγητικά. Το rTMS εισφέρει μη επεμβατική αναλγησία μέσω τροποποίησης των κεντρικών μηχανισμών επεξεργασίας πόνου. Δείτε αναλυτικά γιατί επιλέγουμε το rTMS στον πόνο.

Μηχανισμός

Κεντρική ευαισθητοποίηση: Στον χρόνιο πόνο, τα κεντρικά νευρωνικά κυκλώματα (θάλαμος, σωματοαισθητικός φλοιός, πρόσθια έλικα του προσαγωγίου) βρίσκονται σε κατάσταση υπερδιεγερσιμότητας — το rTMS αντιστρέφει αυτή τη δυσλειτουργία, ενισχύοντας τη νευροπροστατευτική δράση και νευροπλαστικότητα.
M1 ως στόχος: Η υψίσυχνη (HF, 5–20 Hz) διέγερση του πρωτογενούς κινητικού φλοιού (M1) — αφού προηγηθεί η μέτρηση του κινητικού κατωφλίου (motor threshold) — ενεργοποιεί καταρράκτες από την περιυδραγώγιο φαιά ουσία (PAG) προς κατιόντα αναλγητικά μονοπάτια, αυξάνοντας τα ενδογενή οπιοειδή.
DLPFC ως δευτερεύων στόχος: Επικουρικά στη συνοδό καταθλιπτική/αγχώδη συμπτωματολογία που συχνά συνυπάρχει με χρόνιο πόνο.
Νευροπαθητικός πόνος: Ισχυρότερες ενδείξεις για μεταερπητική νευραλγία, νευραλγία τριδύμου, κεντρικό πόνο μετά ΑΕΕ, ινομυαλγία.

Κλινική Σημασία

Μετα-αναλύσεις (Lefaucheur et al., 2014, 2020 — IFCN guidelines) κατατάσσουν το HF-rTMS M1 στο επίπεδο αποδεικτικής ισχύος Level A για νευροπαθητικό πόνο κεντρικής ή περιφερικής προέλευσης. Μελέτες σε ινομυαλγία δείχνουν μείωση της κλίμακας VAS πόνου κατά 30–50% μετά από πλήρη κύκλο θεραπείας. Τα αποτελέσματα υποτροπιάζουν συνήθως μετά από εβδομάδες έως μήνες — γεγονός που οδηγεί σε πρωτόκολλα συντήρησης (maintenance sessions). Δείτε περισσότερες συχνές ερωτήσεις για τη θεραπεία πόνου.

Explicit Relations (Entity Graph)

Χρόνιος πόνος → μηχανισμός → κεντρική ευαισθητοποίηση.
Χρόνιος πόνος → στόχος rTMS → πρωτογενής κινητικός φλοιός (M1).
rTMS HF M1 → αποδεικτική ισχύς → Level A (IFCN guidelines) για νευροπαθητικό πόνο.
rTMS M1 → μηχανισμός αναλγησίας → ενεργοποίηση PAG → κατιόντα οπιοειδή μονοπάτια.
Ινομυαλγία → ανταπόκριση σε rTMS M1 → μείωση VAS ~30–50%.
Νευροπαθητικός πόνος → τύποι με ισχυρές ενδείξεις → μεταερπητική νευραλγία, κεντρικός πόνος μετά ΑΕΕ, νευραλγία τριδύμου.
Χρόνιος πόνος → συνοδά → κατάθλιψη/άγχος → δευτερεύον πρωτόκολλο → rTMS DLPFC.
rTMS χρόνιου πόνου → απαιτεί → πρωτόκολλα συντήρησης (maintenance).

Βιβλιογραφία

Lefaucheur JP, André-Obadia N, Antal A, et al. (2014). Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS). Clinical Neurophysiology.
Lefaucheur JP, Aleman A, Baeken C, et al. (2020). Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update. Clinical Neurophysiology.
O’Connell NE, Marston L, Spencer S, et al. (2018). Non-invasive brain stimulation techniques for chronic pain. Cochrane Database of Systematic Reviews.